Narciarstwo biegowe kojarzy się ze spokojem: las, cisza i równy rytm kroków. Na przygotowanej trasie rzadko jest się jednak samemu — obok suną biegacze stylem klasycznym i łyżwowym, ktoś podchodzi, ktoś inny zjeżdża z górki. Międzynarodowa Federacja Narciarska FIS spisała dla nich osobny kodeks zachowania, a polska ustawa traktuje trasy biegowe jak każdy zorganizowany teren narciarski. Oto praktyczne skutki — a na końcu możesz sprawdzić, czy na biegówkach jeździsz jak ktoś, kto zna zasady.
Większość narciarzy słyszała o dziesięciu zasadach FIS obowiązujących na stokach zjazdowych. Mniej osób wie, że federacja uznała, iż nie każdą z tych reguł da się przenieść na wszystkie dyscypliny. Dlatego 6 września 2023 roku FIS ogłosiła w komunikacie na swojej stronie osobny kodeks zachowania dla narciarzy biegowych. On także ma dziesięć punktów, ale opisuje realia tras biegowych: kilka równoległych torów, dwa style biegu, ruch w obie strony i kijki pracujące tuż obok innych ludzi.
Ciekawostka: według komunikatu FIS z 6 września 2023 roku kodeks dla biegaczy przetłumaczono na 11 języków, a wśród nich jest polski.
Dwie pierwsze zasady brzmią jak oczywistość, ale od nich zaczyna się cała reszta. Biegacz ma jechać tak, żeby nikogo nie narażać ani nie stawiać w gorszym położeniu. Druga reguła mówi, że oznakowania trasy przestrzega się zawsze — także wtedy, gdy skrót przez polanę kusi bardziej niż strzałka wskazująca dłuższy wariant.
Na trasach z kilkoma torami obowiązuje prosta zasada: trzyma się prawego, chyba że akurat się wyprzedza. Kodeks osobno zajmuje się dwoma stylami biegu. Kto biega łyżwą, korzysta z części trasy przygotowanej pod łyżwę i nie wjeżdża w tory klasyczne, z których korzystają osoby biegające krokiem naprzemiennym.
Osoba z przodu nie ma obowiązku ustępować. Kodeks oczekuje jednak, że wolniejszy biegacz przepuści szybszego, gdy tylko jest to możliwe, a wyprzedzany zjedzie w prawo. Przy mijaniu z naprzeciwka obie strony trzymają się prawej. Gdy ktoś podchodzi pod górę, a ktoś inny zjeżdża, pierwszeństwo ma ten drugi. W skrócie:
Szósta zasada dotyczy sprzętu, który na biegówkach pracuje bez przerwy: w pobliżu innych osób kijki trzyma się blisko ciała. Siódma mówi o prędkości. Szczególnie na zjazdach trzeba jechać tak, żeby móc bezpiecznie się zatrzymać, i zachować odstęp od osób z przodu. To reguła, o której łatwo zapomnieć, gdy po długim podejściu wreszcie można odpocząć w zjeździe.
Ósmy punkt rozwiązuje znany wszystkim problem: ktoś zatrzymał się na łyk herbaty albo poprawienie wiązania dokładnie na środku toru. Kodeks mówi jasno — kto staje, schodzi z toru. Po upadku tor należy zwolnić tak szybko, jak się da.
Dwie ostatnie zasady dotyczą sytuacji awaryjnych. Przy wypadku każdy powinien pomóc. Świadkowie, niezależnie od tego, czy ponoszą winę, mają zostać na miejscu i podać swoje dane. To zapis znany ze stoków zjazdowych, ale na długich pętlach prowadzących przez las, z dala od wyciągów i ludzi, ma równie duże znaczenie.
W Polsce trasy biegowe opisuje też ustawa z 18 sierpnia 2011 roku o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich. Jej definicja zorganizowanego terenu narciarskiego wprost obejmuje narciarskie trasy biegowe. Sama trasa biegowa to w ustawie teren wyznaczony i odpowiednio oznakowany, przeznaczony do narciarstwa biegowego, o szerokości co najmniej 3 metrów. Zgodnie z art. 27 takie trasy są przeznaczone wyłącznie dla osób uprawiających narciarstwo biegowe. Zarządzający terenem ma obowiązek oznaczyć stopień trudności tras — zjazdowych, nartostrad i biegowych. Kto szuka w Polsce miejsc na narty, znajdzie przegląd w zestawieniu Narty w Polsce — stoki i wyciągi.
Ustawa wymaga od narciarzy i snowboardzistów na zorganizowanym terenie należytej staranności w ochronie zdrowia i życia własnego oraz innych osób. Wymienia przy tym konkretne obowiązki:
Do tego dochodzi obowiązek ułatwienia przejazdu ratownikom, przede wszystkim przez szybkie ustąpienie im pierwszeństwa. Za uprawianie narciarstwa w stanie nietrzeźwości na zorganizowanym terenie narciarskim ustawa przewiduje karę, a skoro trasy biegowe są częścią takiego terenu, przepis obejmuje także biegówki.
Biegacze narciarscy mają od 2023 roku własny kodeks FIS, a polskie prawo traktuje przygotowane trasy biegowe jak część zorganizowanego terenu narciarskiego, z obowiązkami podobnymi do tych na stoku. Najważniejsze reguły da się zmieścić w kilku słowach: prawy tor, właściwy tor dla swojego stylu, kontrola prędkości na zjazdach, postój poza śladem, kijki przy sobie i pomoc, gdy coś się stanie.
5 pytań · minuta
poleca:
